Xuutiga oo xeebta Xudayda usoo raray ciidan culus oo khatar galin kara marin-badeedka caalamiga ah

Haatufonline February 26,2026

Warar gaar ah ayaa sheegaya in Xuutiyiintu ay heegan sare geliyeen maleeshiyadooda isla markaana ay ciidan xoog ah usoo rareen dhinaca xeebaha galbeed ee gobolka Xudayda ee ku teedsan Badda Cas. Dhaqdhaqaaqyadan ayaa lagu fasiray inay muujinayaan ujeeddo ah in lagu cabsi geliyo lana khalkhal geliyo marin-badeedka ganacsiga caalamiga ah, xilli ay sii xoogsanayaan xiisadaha gobolka ee u dhexeeya Maraykanka iyo Iiraan.

Sida ay sheegeen ilo ku sugan furimaha, maleeshiyadu waxay xoojisay joogitaankeeda milatari ee aagga xeebaha galbeed, iyadoo ka soo rartay dagaalyahanno iyo hub culus gobollada Sanca, Cimraan iyo Damaar, una soo daad-gureysay goobo u dhow marinnada badda. Tallaabadan ayaa falanqeeyayaal ku tilmaameen fariin cadaadis ah oo la xidhiidha isbeddellada gobolka, isla markaana ka tarjumaysa xidhiidhka dhow ee maleeshiyadu la leedahay Ciidanka Ilaalada Iiraan.

Dadka arrimaha amniga la socda waxay sheegayaan in dhaqdhaqaaqyadani muujinayaan isku day ay Xuutiyiintu ku doonayaan in ay xeebaha galbeed ee Yemen uga dhigaan qayb ka mid ah xiisadda Maraykan iyo Iiraan, iyagoo ku hanjabaya in ay sare u qaadi karaan weerarro dhinaca maraakiibta ganacsiga, tankarada shidaalka, iyo marinnada tamarta, gaar ahaan agagaarka Bab al-Mandab iyo Badda Cas, isla markaana saamayn ku yeelan kara Gacanka Cadmeed.

Heegan iyo dhaq-dhaqaaq ciidan oo Xuutiyiintu ka wadaan Badda Cas

Isku-ururinta milatari ee maleeshiyada ee gobolka Xudayda waxaa lagu tilmaamay khatar toos ah oo ku wajahan dhaq-dhaqaaqa maraakiibta ganacsiga iyo tankarada shidaalka, taas oo wiiqi karta silsiladaha sahayda caalamiga ah, isla markaana xiisad ka abuuri karta marinnada badeed ee istaraatiijiga ah ee Badda Cas, Bab al-Mandab iyo Gacanka Cadmeed.

Warbixintu waxay intaas ku dartay in dhaqdhaqaaqyadan ay ku soo beegmayaan xaalad ay Iiraan doonayso in ay si dadban farriimo ugu dirto in haddii Maraykanku soo weeraro ay saamayntiisu gaadhi karto Badda Cas, iyadoo adeegsanaysa kooxda Xuutiyiinta.

“Istaraatiijiyad cadaadis” oo la xidhiidha Iiraan

Falanqeeyaha siyaasadda Cabdulwaasec Al-Faatiki ayaa sheegay in xoojinta Xuutiyiinta ee Xudayda ay qayb ka tahay isku-ururin ay maleeshiyadu muddooyinkii u dambeeyey ka waday deegaannada ku dhow xeebaha Badda Cas.

Al-Faatiki, oo la hadlay “Wakaaladda 2 Diseembar”, ayaa sheegay in guuritaanka kolonyo ciidan iyo cutubyo dagaal oo ka soo baxay Sanca iyo Cimraan kuna wajahan Xudayda ay muujinayso diyaar-garow muuqda oo ay Xuutiyiintu u sameynayaan suurtagalnimada xaalado cusub, iyadoo ay taagan tahay xiisad sii xoogaysanaysa oo u dhexeysa Maraykanka iyo Iiraan.

Wuxuu intaas ku daray in isku-ururinta milatari ee Xudayda, xilli ay gobolka ka jirto jawi xiisadeed, ay kordhinayso mala-awaalka ah in maleeshiyadu isu diyaarinayso in ay dib u bilowdo hawlgallo dhinaca marinnada maraakiibta caalamiga ah ee Badda Cas, taas oo uu ku tilmaamay qayb ka mid ah istaraatiijiyad Iiraan ku doonayso in ay ku cadaadiso bulshada caalamka, gaar ahaan Maraykanka.

Diyaargarow gudaha ah iyo xaalad feejignaan

Warbixintu waxay sidoo kale sheegtay in gudaha Sanca iyo deegaannada ay maleeshiyadu ka taliso laga dareemayo diyaargarow caafimaad iyo tallaabooyin u eg xaalad degdeg ah, taas oo lagu fasiray in ay muujinayso filasho ay maleeshiyadu ka qabto suurtagalnimada duqeymo kaga yimaada Maraykanka ama Israa’iil, haddii ay weerarro ku qaaddo maraakiibta iyo marinnada badda, gaar ahaan maraakiibta Maraykanka.

Dadka xaaladda la socda ayaa ku dooday in tilmaamahan ay xoojinayaan tuhunka ah in maleeshiyadu qaadanayso jihayn toos ah oo ka timaadda Tehran si loo furo “jabhadda Badda Cas”, loogana dhigo kaadhka cadaadiska ee loollanka gobolka, iyadoo la ballaadhinayo baaxadda xiisadda.