Latest News

Madaxweynaha Somaliland Oo Digreeto Ku Aasaasay Sanaduuqa Horumarinta Dhalinyarada

Hargeysa, (Haatuf) – Madaxweynaha Somaliland Muuse Biixi
Cabdi ayaa maanta digreeto Madaxweyne waxa uu ku aasaasay Sanduuqa Horumarinta
Dhalinyarada Somaliland.

Sida lagu sheegay Wareegto ka sopo baxday Madaxtooyada
Somaliland oo u dhignayd sidan:-

WAREEGTO MADAXWEYNE: 17/02/2020

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Mudane Muuse Biixi Cabdi waxa uu
wareegto madaxweyne oo summadeedu tahay JSL/XM/WM/222-469/022020, uu ku
Aas-aaska Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada Jamhuuriyadda Somalilland.

Waxaanay u dhignayd Wareegtada Madaxweynuhu Sidan:-

Wareegto Madaxweyne

Aasaaska Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada
Jamhuuriyadda Somalilland

Markaan Arkay: Qodobbada 90aad, 11aad, 15aad, 16aad, iyo 20aad ee
Dastuurka Jamhuuriyadda Somaliland;

Markaan Arkay: In dhallinyarada dalku bud-dhig u yihiin dhismaha cududda
Qaranka, isla markaana ay muhiim tahay in si mug iyo miisaan leh loo eego
duruufaha kala duwan ee ku gadaaman Dhallinyarada;

Markaan Arkay: In dhiiri-gelinta iyo taageerada hal-abuurka iyo curinta
dhallinyaradu muhiim u yihiin horumarka iyo dhismaha Qaranka Jamhuuriyadda
Somaliland;

Markaan Ku Qancay: In Qaranku baahi weyn u qabo ka faa’iidaysiga maskaxda
iyo xooga culayga ah ee dhallinyarada iyo abuurista fursado dhaqaale oo
bud-dhig u noqon kara jihaynta xooga dihin ee dhallinyarada;

Markaan La Tashaday:Laamaha Dawladda ee ay khuseyso;

Waxaan soo saaray;

Qodobka 1aad
Aasaaska Sanduuqa Hormarinta Dhallinyarada Jamhuuriyadda Somaliland

1) Waxa halkan lagu aasaasay Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada
Jamhuuriyadda Somaliland oo ah sanduuq dhaqaale oo ka shaqayn doona horumarinta
hal-abuurka iyo curinta Dhallinyarada Dalka.

2) Sanduuqu waxa uu yeelan doonaa miisaaniyad u gaar ah oo lagu maalgeliyo
ganacsiga iyo xirfadaha hal-abuurka ee Dhallinyarada Dalka, taasi oo lagu siin
doono hab dayn ama deeq ahaaneed, kolba sida ay ku habboonaato.

3) Barnaamijka Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada waxa gundhig u ah
dhiirrigalinta hal-abuurka iyo curinta Dhallinyarada Dalka, si loo horumariyo
maskax ahaan iyo dhaqaale ahaan, isla markaana loo helo dhallinyaro ka fayow
qabyaalad, balwado iyo ficillada xun-xun, qayb weyna ka qaadata horumarka
dhaqan-dhaqaale ee bulshada.

4) Xarunta guud ee Sanduuqu waxay noqonaysaa Caasimadda Jamhuuriyadda
Somaliland ee Hargeisa, hasa-yeeshee waxa uu Sanduuqu laamo ku yeelan karaa
Gobollada Dalka, haddii loo baahdo.

Qodobka 2aad:
Ujeedooyinka Sanduuqa Horumarinta Dhalinyaradda

Ujeedooyinka Sanduuqa Hormarinta Dhallinyaradu waa:

1) Dhiirigalinta iyo gacan qabashada dhallinyarada hal-abuurka iyo curinta
leh ee dalka Jamhuuriyadda Somaliland.

2) Maalgalinta dhallinyarada la yimaadda hal-bauur ganacsi iyo xirfadeed
ee u baahan gacan qabasho dhaqaale.

3) Abuuridda fursado shaqo oo hor leh iyo maalgelinta ganacsiga
raandhiiska leh iyo xirfadaha dhallinyarada dalka, si loo gaadho horumar waara.

4) Dhiirigelinta ka qayb-qaadashada dhallinyarada ee dhinaca horumarka
dhaqan-dhaqaale ee dalka iyo daboolidda baahida dhallinyarada hal-abuurka
ganacsi lihi u qabaan maalgashi dhaqaale oo aan lahayn dul-saar iyo shuruudo
maaliyadeed.

5) Gacan ka gaysashada in dhallinyaradu abuurtaan shaqooyin, una noqon
lahaayeen shaqo bixiyayaal (Employers), halkii ay mar walba ka noqon lahaayeen
shaqaale (Employees).

Qodobka 3aad
Shaqooyinka Sanduuqa Hormarinta Dhallinyarada Jamhuuriyadda Somaliland

Masuuliyadda iyo waajibaadyada Sanduuqa Hormarinta Dhallinyarada, waxa ka
mid ah:
1) In uu dejiyo siyaasadaha maalgalinta dhalinyarada hal-abuurka iyo curinta
leh ee Dalka Jamhuuriyadda Somaliland.

2) In uu dejiyo, isla markaana curiyo qorsheyaal iyo istaraatijayado lagu
dhiirigelinayo dhallinyarada hal-abuurka leh.

3) In uu abuuro saaxad Dhallinyarada Somaliland ku tartami karaan
hal-abuurkooda iyo hindiseyaashooda maangalka ah ee maalgalinta u baahan.

4) In uu diyaariyo, isla markaana fuliyo barnaamijyo dhallinyaradu ku soo
bandhigayaan fikradahooda, hibooyinkooga iyo curintooda maskaxeed.

5) In uu dhallinyarada ku tartansiiyo hal-abuurka iyo curinta fikradaha
ganacsi ee maalgalinta iyo dhiirigalinta u baahan.

6) In uu baahiyo isla markaana xayaysiiyo barnaamijyo maalgalineed oo
loogu talogalay in dhallinta hal-abuurka iyo curinta maskaxeed leh lagu abaal
mariyo laguna maalgaliyo.

7) In uu maalgalin lacageed iyo mid niyadeedba siiyo dhallinta hal-abuurka
iyo curinta leh ee ku guulaysata barnaamujyada maalgalinta ah.

8) In uu dhallinyarada Somaliland tuso in Qaranku u baahan yahay
maskaxdooda iyo muruqoodaba; lana abuuro saaxad dhallinyaradu kaga qayb-galaan
horumarka dalka.

9) In uu ku wacyi galiyo bulshada ujeedada iyo faa’iidooyinka Sanduuqa
Horumarinta Dhallinyarada Somaliland.

10) In uu ka siiyo tallooyin Madaxweynaha siyaasadaha iyo qorshayaasha
lagu horumarinayo hal-abuurka iyo curinta faa’iidada leh ee ay la yimaadaan
Dhallinayarada Somaliland.

11) In uu diyaariyo warbixinta Sanduuqa, una gudbiyo Madaxweynaha iyo
meelaha kale ee sharcigu waajibiyo.

12) In uu wada-shaqeyn dhow iyo iskaashi la yeesho Hay’adaha Qaranka,
Hay’addaha Caalamiga ah iyo kuwa gaarka loo leeyahay ee ay shaqo-wadaagta
yihiin, raaadiyana barnaamijyo lagu maalgalinayo dhalinyarada hal-abuurka leh
ee dalka.

13) In uu qaado tallaabo kasta oo uu ku xaqiijinayo hirgelinta
ujeedooyinka loo abuuray sanduuqa horumarinta dhalinayarada JSL.

Qodobka 4aad
Qaab-dhismeedka Maamulka Sanduuqa

1) Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada Jamhuuriyadda Somaliland waxa uu
yeelanayaa Guddi Sare oo maamul (Board of Directors) oo ka kooban:

a) Wasiirka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha =Guddoomiye=
b) Guddoomiyaha Gaboodka Haweenka ee Nagaad =G/ku-xigeen=
c) Guddoomiyaha Dalladda Dhallinyarada Somaliland SONYO =Xoghaye=
d) Wasiirka Horumarinta Maal-geshiga =Xubin=
e) Wasiirka Shaqo-galinta, Arrimaha Bulshada iyo Qoyska =Xubin=
f) Guddoomiyaha Rugta Ganacsiga =Xubin=
g) Laba Xubnood oo Qaadhaan-bixiyayaasha metela =Xubin=
h) Saddex Xubnood – Shirkadaha Ganacsi ee waaweyn ee dalka =Xubin=

2) Xubnaha ay soo magacaabaan Qaadhaan-bixiyayaasha Caalamiga ah, waxa ay
u soo gudbinayaan Guddoomiyaha Guddida Sare ee Sanduuqa Horumarinta Somaliland,
ahna Wasiirka Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Jamhuuriyadda Somaliland
ee hadba haya xilka.

3) Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada Jamhuuriyadda Somaliland waxa uu
yeelanayaa Agaasime Fullineed, oo uu soo magacaabo Madaxweynaha Jamhuuriyadda
Somaliland.

Qodobka 5aad
Shaqooyinka Guddida Sare ee Sanduuqa

Shaqooyinka Guddida Sare ee Sanduuqa Horumarinta Dhalinyarada waxa ka mid
ah:

1) Hoggaaminta guud ee Sanduuqa iyo Dejinta, hubinta iyo hirgalinta
siyaasaddaha iyo qorsheyaasha dhaqaajinta Sanduuqa.

2) Dejinta siyaasadaha iyo qorsheyaasha lagu maalgalinayo hal-abuurka
dhallinyarada Somailland ee Sanduuqu ku shaqaynayo.

3) Hubinta in dhaqaalaha Sanduuqa loo isticmaalay hawlihii loogu talo
galay, loona isticmaalay si waafaqsan xeerarka iyo qorsheyaasha loo dajiyay
barnaamijka Sanduuqa.

4) In ay masuul ka noqdaan hagidda, maamulidda, daba-galka, qiimaynta iyo
kor kala socoshada dhammaan fulinta hawlaha iyo mashaariicda Sanduuqu
hirgalinayo.

5) In ay hagaan, hogaamiyaan, isla markaana la xisaabtamaan Agaasimaha
Fulinta ee Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada, si loo sugo fulinta hawlihii la
qorsheeyey.

6) In ay qabtaan shaqo kasta oo kale oo Madaxweynaha Jamhuuriyadda
Somaliland u igmado.

Qodobka 6aad
Agaasimaha Fulinta ee Sanduuqa

1) Awoodaha shaqo ee Agaasimaha Fulinta waxa ka mid ah:

a) Hoggaaminta guud ee Hawl-maalmeed Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada.

b) Socod-siinta, hagista iyo maamulida dhammaan hawlaha Sanduuqu u
xil-saaran yahay ee awoodiisa ah, isla markaana ay ansixiyeen Golaha Sare ee
Sanduuqu.

c) Maamulka iyo maaraynta hawl-maalmeedka shaqo ee Sanduuqa.

d) Fulinta siyaasaddaha, qorsheyaasha iyo barnaamijyada Sanduuqa
Hormarinta Dhallinyarada ee ay dajiyeen Guddiga Sare ee Sanduuqu.

e) Qorshaynta, qaabaynta iyo fulinta hawlaha Sanduuqa, kadib marka ay u
ansixiyaan Guddida Sare.

f) Diyaarinta miisaaniyadda iyo kharashaadka Sanduuqu u baahan yahay; iyo
u gudbinta Guddida Sare si loo ansixiyo.

g) Diyaarinta warbixinaha kala duwan ee Sanduuqa Hormarinta Dhallinyarada.

h) Diyaarinta fagaarayaasha lagu soo bandhigayo hidisayaasha iyo
hal-abuurada dhallinyarada dalka.

i) Wacyi-galinta iyo dhiirigalinta hal-abuurka iyo curinta fikradaha
ganacsiga iyo xirfadaha dhallinyarada.

j) Qabashada tartamada lagu xulanayo dhallinyarada hal-abuurka ganacsi la
timaada.

k) Ka hawl-galida in dhaqaale iyo deeqo loo helo Sanduuqa.

l) Fulinta dhammaan go’aamada, wareegtooyinka, qorsheyaasha iyo
tallaabooyinka maamul ee ka yimaad Guddida Sare.

m) Diyaarinta warbixinaha Sanduuqa (Activities Report) oo bille, Saddex
biloodle iyo Sannadle ah, waxaana loo gudbinayaa Guddida Sare ee Sanduuqa
Horumarinta Dhallinyarada.

n) Fulinta shaqooyinka ay Guddida Sare ee sanduuqu u igmato.

Qodobka 7aad
Dhaqaalaha Sanduuqa

Dhaqaalaha Sanduuuqa Horumarinta Dhallinyaradu waxa uu ka kala imanayaa ilaha
dhaqaale ee kala ah:

1) Qoondada Miisaaniyadda Qaranka.

2) Kaalmooyinka iyo tabarucaadka ganacsatada iyo muwadiniinta.

3) Deeqaha Qaadhaan-bixiyayaasha Caalamiga ah.

4) Daymaha si sharciga waafaqsan loo qaato,IWM.

Qodobka 8aad
Hab-Xisaabeedka Sanduuqa

1) Sanduuqa Horumarinta Dhallinyaradu waxa uu ka furan karaa Lambar
Xisaabeed (Bank Accounts) Baananka Dalka.

2) Qaab-xisaabeedka Sanduuqu waa inuu ahaado mid sax ah oo hufan,
islamarkaana ay ka muuqato dakhliga iyo kharashka, taas oo ku salaysan hanaan xisaabeedka
dalka.

3) Dhammaan Lambar Xisaabaadka Sanduuqa ee ka furan Baananka waxa uu
yeelanayaa laba saxeex oo kala ah Guddoomiyaha Guddida Sare iyo Agaasimaha
Fulinta ee Sanduuqa.

Qodobka 9aad

Xisaab-xidhka Sanduuqa

1) Sanduuqa Horumarinta Dhallinyarada waxaa ku waajib ah in uu sameeyo
xisaab xidh saddex bilood ah, oo ay ku xusan tahay:
a) Cadaynta xisaab xidhka iyo hadhaaga xisaabadka lacageed, hadduu jiro.
b) Caddaynta Hawlaha shaqo ee ay ku baxeen kharashaadka baxay.

2) Sanduuqu waa in uu xisaab-xidhkiisa u gudbiyo Guddida Sare, Guddida
Sarena ay u gudbiyaan Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Wasaaradda
Horumarinta Maaliyadda iyo Hanti-dhawraha Guud ee Qaranka.

ALLAA MAHAD LEH

Muuse Biixi Cabdi
Madaxweynaha JSL

Connect with us on Facebook

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial